“1904 – 2004” Εκατό χρόνια ζωγραφικής

Στη διάρκεια των τελευταίων πενήντα χρόνων, ο Δήμος Χανίων απέκτησε ένα σημαντικό αριθμό έργων τέχνης – κυρίως ζωγραφικής – με στόχο τη δημιουργία μιας συλλογής. Στη μεγάλη πλειοψηφία τους, τα έργα αυτά βρίσκονται σήμερα στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, ενώ ένας περιορισμένος αριθμός κοσμεί τους κοινόχρηστους χώρους του Δημαρχείου Χανίων, αλλά και άλλων δημοτικών καταστημάτων. Η συλλογή αυτή δημιουργήθηκε με αγορές που πραγματοποίησε ο Δήμος Χανίων και με δωρεές προς αυτόν στα χρόνια που πέρασαν. Στη συλλογή, που σήμερα αριθμεί περισσότερα από 700 έργα ζωγραφικής και χαρακτικής των τριών τελευταίων αιώνων, υπάρχουν έργα γνωστών και καταξιωμένων Ελλήνων δημιουργών, ενώ σημαντικός είναι και ο αριθμός των έργων που φιλοτεχνήθηκαν από Χανιώτες καλλιτέχνες. Ένα ξεχωριστό μέρος της συλλογής είναι οι εβδομήντα επτά ελαιογραφίες του 18ου και του 19ου αιώνα που, στο σύνολό τους, αποτέλεσαν τη δωρεά του Λυκούργου Μανουσάκη προς τον Δήμο Χανίων.

Όπως συμβαίνει πολύ συχνά και σε άλλους ανάλογους με τη Δημοτική Πινακοθήκη χώρους, η συλλογή του Δήμου Χανίων δεν μπορεί ακόμη να εκτεθεί στο σύνολό της. Αρκετά από τα έργα της συλλογής χρειάζονται συντήρηση και αποκατάσταση μικρών ή μεγαλύτερων φθορών. Η συγκεκριμένη έκθεση αποτελείται από εκατό επιλεγμένα έργα της συλλογής του Δήμου Χανίων, τα οποία δημιουργήθηκαν στη διάρκεια των τελευταίων εκατό χρόνων, από το 1904 μέχρι σήμερα. Μοναδικό κριτήριο για την επιλογή των έργων που εκτίθενται, υπήρξε η χρονολογία της δημιουργίας τους. Αυτό διαπιστώνεται πολύ εύκολα, αφού στην έκθεση αυτή συμπεριλαμβάνονται τόσο έργα γνωστών και καταξιωμένων δημιουργών όπως οι Σπυρίδων Βικάτος, Αλέξανδρος Αλεξανδράκης και Σπύρος Βασιλείου, όσο και έργα εντόπιων ερασιτεχνών καλλιτεχνών.

Τα έργα δεν έχουν αναρτηθεί με τον συμβατικό τρόπο μιας γραμμικής διαδοχής, σε μία εξελικτική γραμμή σύμφωνα με κάποια σχολή, ένα κίνημα ή έναν -ισμό. Υπάρχουν κάποιοι λόγοι γι’αυτό. Κατ’αρχήν, τα μηνύματα ή τα συναισθήματα που βιώνουμε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης μιας έκθεσης, έχουν σφυρηλατηθεί από την προσωπική μας ταυτότητα. Όπως έχει συμπεράνει και ο Russell J. Ohta του Πανεπιστημίου της Arizona: «Αυτό που βιώνουμε δεν είναι ούτε κάτι για την τέχνη, ούτε κάτι για το εκάστοτε θέμα μιας έκθεσης, αλλά ουσιαστικά κάτι για τον ίδιο μας τον εαυτό! Κατά βάθος, μια έκθεση λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης για όλους τους επισκέπτες. Βιώνουν αυτό που είναι ικανοί να βιώσουν. Βιώνουν την εμπειρία του ποιός είναι πραγματικά ο κάθε ένας απ’αυτούς». Όπως έχει πεί και ο ανθρωπολόγος David Pilbaum: «Όταν βλέπουμε κάτι, έχουμε την τάση να μην το βλέπουμε όπως είναι, αλλά όπως είμαστε εμείς οι ίδιοι.»

Ο Robert Janes διευθυντής του μουσείου Glenbow στο Calgary, που μετατόπισε τον πυρήνα των δραστηριοτήτων του από τη συλλογή έργων και τη διαχείρισή του και εστιάστηκε στην υπηρεσία του κοινού και στην επικοινωνία, θεωρεί πως: «Τα μουσεία υπάρχουν για να δίνουν μηνύματα και κατά τη διαδικασία να προσφέρουν απαντήσεις στο ερώτημα: τι σημαίνει να είμαι άνθρωπος ; Παρά το ότι οι συλλογές είναι απαραίτητο μέσον για να φθάσουμε σ’αυτό το σημείο, δεν είναι αυτές καθ’αυτές το σημείο». Διαφέροντας από τις ανακοινώσεις άλλων μουσείων, η ανακοίνωση του μουσείου Glenbow τοποθετείται πάνω στις ανάγκες του κοινού: «Να είναι ένας χώρος όπου οι άνθρωποι βρίσκουν νόημα και αξίες, καθώς και ευχαρίστηση στο να εξερευνούν τη διαφορετικότητα των ανθρώπινων εμπειριών».

Στο περιεχόμενο της έκθεσης αυτής θα μπορούσε ίσως να ανιχνευθεί η πορεία των πραγμάτων, σχετικά με τις δυνατότητες που είχαν στο παρελθόν οι εκάστοτε δημοτικές αρχές, για τη δημιουργία μιας συλλογής έργων τέχνης. Οι δυνατότητες αυτές έχουν αυξηθεί σήμερα ιδιαίτερα σημαντικά, με την ύπαρξη και τη λειτουργία της Δημοτικής Πινακοθήκης. Το Διοικητικό Συμβούλιο, η καλλιτεχνική και οι άλλες επιτροπές, καθώς και όλοι οι συνεργάτες της Πινακοθήκης, σε συνδυασμό με την ενεργό δραστηριοποίηση του Δήμου Χανίων στον τομέα του Πολιτισμού, συμβάλλουν σε σημαντικό βαθμό στην προώθηση των εικαστικών τεχνών και στον εμπλουτισμό της εικαστικής παιδείας των κατοίκων της πόλης μας.

Ο χαρακτήρας ενός μουσείου ή μιας πινακοθήκης σαν σύγχρονοι χώροι (θεσμοί) πολιτισμού, δεν μπορεί να προσδιοριστεί πλέον σε μια βάση που κάτι τέτοιο θα γινόταν πενήντα, τριάντα ή ακόμη και δέκα χρόνια πριν. Είναι, λοιπόν, απαραίτητο ένα «πνεύμα δημιουργικότητας» που, μαζί με την απαιτούμενη γνώση, μπορεί να δώσει σε κάποιον τη δυνατότητα να προσδιορίσει σωστά ένα σύγχρονο χαρακτήρα, που θα εξασφαλίζει την επιθυμητή ιδιαιτερότητα, η οποία υπαγορεύεται και από τον νέο ρόλο που καλούνται να έχουν τέτοιοι χώροι, τόσο στον προσδιορισμό της θέσης μιας πόλης στον τομέα του Πολιτισμού, όσο και στη διαμόρφωση της γενικότερης «φυσιογνωμίας» της. Αν κάποιος δεν διαθέτει την ανάλογη γνώση και το συγκεκριμένο πνεύμα, δεν θα προσεγγίσει το θέμα ορθά, ώστε να δώσει και ουσιαστικές απαντήσεις και λύσεις. Η ιδιαιτερότητα – με την έννοια της διαφορετικότητας – είναι ίσως ο πλέον καθοριστικός παράγων, για τον προσδιορισμό μιας πολύ συγκεκριμένης ταυτότητας κάθε χώρου πολιτισμού.

Έτσι, με την πολιτική που εκφράζεται σήμερα μέσα από τις δραστηριότητές της, η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων συμβάλλει σε σημαντικό βαθμό, τόσο στον προσδιορισμό της θέσης των Χανίων στον τομέα του Πολιτισμού, όσο και στη διαμόρφωση της γενικότερης «φυσιογνωμίας» της πόλης μας. Κύριος στόχος της είναι να λειτουργεί σαν ένας σύγχρονος χώρος πολιτισμού, όπου συνυπάρχουν οι διάφοροι τομείς της Τέχνης, της Επιστήμης και του Λόγου, αναζητώντας ο ένας τη συνδρομή του άλλου, ώστε να γίνει εφικτή η υλοποίηση στόχων και οραμάτων, που ο κάθε ένας από αυτούς τους τομείς της εκδήλωσης του ανθρώπινου πνεύματος, μπορεί να προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο. Γνωρίζουμε καλά ότι όσοι δραστηριοποιούνται σήμερα σε οποιονδήποτε τομέα στους χώρους της Τέχνης, της Επιστήμης και του Λόγου, προέρχονται από το ίδιο αυτό κοινωνικό σύνολο. Μέσω αυτών των ανθρώπων, ανιχνεύονται και εκφράζονται το βίωμα και τα οράματα του κοινωνικού συνόλου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το κοινωνικό αυτό σύνολο δικαιούται να είναι πάλι ο τελικός αποδέκτης τους.

Πληροφορίες έκθεσης

25 Φεβρουαρίου 2004 – 24 Μαρτίου 2004



Ακολουθήστε μας στα κοινωνικά δίκτυα

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε την εμπειρία σας στον ιστότοπο ipress.gr. Σε αυτά περιλαμβάνονται cookies απαραίτητα για τις βασικές λειτουργίες του δικτυακού μας τόπου. Συμφωνώντας με την χρήση cookies αποδέχεστε την πολιτική χρήσης των δεδομένων σας.